Tục ngữ

Vietnamese proverbs from The Mountains Sing

Một miếng khi đói
bằng một gói khi no.

One bite when starving equals one bundle when full.

Lá lành đùm lá rách.

Intact leaves safeguard ripped leaves.

Cành vàng lá ngọc.

A jade leaf on a branch of gold.

Có công mài sắt
có ngày nên kim.

Perseverance grinds iron into needles.

Đàn bà đái
không qua
ngọn cỏ.

Women can’t pee higher than the tips of grass blades.

Trong cái rủi
có cái may.

Good luck hides inside bad luck.

Cá không ăn muối
cá ươn, con cãi cha mẹ
trăm đường con hư.

Fish failing to absorb salt spoils; children defying parents ruin themselves hundreds of ways.

Còn nước còn tát.

While there’s still water, we will scoop.

Gieo gió gặt bão.

He who sows the wind will reap the storm.

Mưa dầm thấm lâu.

Soft and persistent rain penetrates the earth better than a storm.

Ngồi mát ăn bát vàng.

Sat in cool shadows and ate from their golden bowls.

Ăn cháo đái bát.

Eat porridge then piss into the bowl.

Đi không dấu,
nấu không khói,
nói không tiếng.

Advance without a trace, cook without smoke, talk without sound.

À à ơi…
con cò mà đi ăn đêm,
đậu phải cành mềm
lộn cổ xuống ao….

Oh ah, the crane seeking food at night, it perches on too weak of a branch and plunges headfirst into the pond….

Trời có mắt.

Heaven has eyes (Heaven will punish people who do bad things).

Đi một ngày đàng
học một sàng khôn.

Each day of travel earns one basketful of wisdom.

Cái khó ló cái khôn.

Difficulty gives light to wisdom.

Tránh vỏ dưa
gặp vỏ dừa.

Dodged melon skin only to stumble on coconut shell.

Nuôi ong tay áo.

Raise bees in shirtsleeve.

Xa mặt cách lòng.

Distant faces, faded hearts.

Cặn bã của xã hội.

Dregs of society that had to be mopped away.

Ngang như cua.

Stubborn as a sideways-walking crab.

Căng như dây đàn.

Stressed like taut guitar strings.

Không ai trốn
khỏi lưới trời.

No evil act escapes Heaven’s net.

Lửa thử vàng,
gian nan thử sức.

Fire proves gold, adversity proves men.

Một giọt máu đào
hơn ao nước lã.

One drop of familial blood outranks a pond of water.